Kadir İnanır’ın sağlık durumuna dair açıklama

Sanatçı Kadir İnanır’ın bilincinin açık olduğunu aktaran doktorları, beyin damar tıkanıklığından şüphelendiklerini açıkladı. Denizli Pamukkale Üniversitesi Hastanesi’ne kaldırılan sanatçı Kadir İnanır’ın sağlık durumuna dair Üniversite...

Filiz Deniz soruyor sanatçı Ferhat Tunç yanıtlıyor: Dersim’le Helalleşme mümkün olabilir mi?

Filiz Deniz soruyor sanatçı Ferhat Tunç yanıtlıyor: Dersim'le Helalleşme mümkün olabilir mi?

Amerika Dışişleri’nden Rojava Özerk Yönetimi’ne ziyaret

ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir heyetin, Rojava Özerk Yönetimi’ni ziyaret ettiği ve SDG Genel Komutanı Mazlum Kobani ve DSM Yürütme Kurulu Başkanı İlham Ahmed ile...

Keskin: 90’ların tetikçileri bugün iktidarın yanında

İHD Eş Genel Başkanı Eren Keskin, katledilen avukat Medet Serhat’ın mücadelesine dair düzenlenen forumda, 1990'lı yılların tetikçilerinin bugün iktidarın yanında olduğunu söyledi. Toplum ve Hukuk...

Kobanê Davası avukatları: Sahte yargılamaya taraf olmayacağız

Kobanê Davası’nda duruşma periyotlarının bir işkenceye dönüştüğünü belirten avukatlar, sahte yargılamanın tarafı olamayacaklarını söyledi. Kobanê Davası’nda mahkemenin tutumunu protesto eden avukatlar ile Halkların Demokratik Partisi...

Bahçeli: Türkiye sınırları dahilinde Kürdistan diye bir yer yoktur, olmayacaktır

MHP lideri Bahçeli, “Türkiye sınırı içinde Kürdistan diye bir yer yoktur. Gerekirse şehit oluruz ama üniter milli devletimizi asla parçalatmayız. Kürdistan fitnesine bedenlerimizle direnir,...

Biçilen rollere direnen bir ses: Dengbêj Sîsê

Aynı Kategoriden

Çakma Sedat Peker, Ortalığı Salladı

'Çakma Sedat Peker, Ortalığı Salladı "Seni Mermí Manyağı Yaparım Niho’'  

BIRAKIP KAÇTILAR

Manavgat’ta boğularak hayatını kaybeden Ümit Atakaya’yı defin için Afyonkarahisar’a getiren aile, ce-naze-yi yıkamak için gasilhaneye girdiklerinde adeta ş-o-k yaşadı. Haberin devamını okumak için görsele dokunun…...

Namazı Kabul Olmayan 3 Kişi

Namazın kabul olması için bazı hususlar vardır. Bunlar yerine getirilmeyince de namaz kabul olmaz. Namazı kabul olmayan 3 kişi galerimizde. Namaz kılmak Allah rızası için...

Ataerkil söylem ve dayatmalara rağmen küçük yaşta klam söyleyerek, divanlarda yerini alan dengbêj Emine Şaybak, “Kadına biçilen rollere göre davranmış olsaydım sesimi çıkarmamam gerekiyordu. Ben bu biçilen rollere boyun eğmedim” dedi.

Kürt kültürü ve dilinin günümüze ulaşmasında dengbêjlik geleneği önemli bir yere sahip. “Yasaklı bir dilin çığlığı” olarak nitelendirilen dengbêjlik geleneğinin günümüze ulaşmasında kuşkusuz kadın dengbêjlerin rolü ise büyük. Susika Simo, Gulîzar, Cemila Cawiş, Kubara Xudo, Meyrem Xan, Zadina Şakir, Nevrîn Şerwan, Asliqa Qadir, Ayşe Şan ve Fatma Îsa, bu isimlerden sadece birkaçı. Kadın dengbêjler, günümüze kadar seslendirdikleri birçok klam ile Kürt sözlü kültürüne büyük katkı sundu.

Kadın dengbêjler, klamlarının yanı sıra dayatılan ataerkil kalıpları da yıkarak kendilerini var etmeyi bildi. “Günah”, “ayıp” ve “ahlaksız” gibi ataerkil söylemlere aldırış etmeden, uzun kış gecelerinde kurulan divanlarda yerlerini alan kadın dengbêjler, güçlü sesleriyle hem acılarını, kederlerini hem aşklarını hem de özlemlerini dile getirdi.

KÜÇÜK YAŞTA ELİNİ KULAĞINA GÖTÜRDÜ

Söz konusu geleneğin güçlü olduğu yerlerden Serhat Bölgesi’nde dengbêjlik yapan Emine Şaybak (Sîsê), bu isimlerden sadece biri. 15 yaşında evlendirilen ve bir yıl sonra ise anne olan Şaybak, daha küçük yaşlarda elini kulağına götürerek klam söylemeye başladı. Üçüncü çocuğuna hamileyken eşi askere giden ve uzun bir süre çocuklarını tek başına büyütmek zorunda kalan Şaybak, yaşamı boyunca kendisine dayatılan kalıplarla karşı çıktı. Halen bu geleneğin sürdürücüsü olmaktan mutluluk duyan Şaybak, PKK’ye katılan bir çoğundan 20 yıldır haber alamaması ve çatışmalı süreçte kaybettikleri yakınlarından kaynaklı kendisini “derbêj (dert anlatan)” olarak nitelendiriyor.

TEK DESTEKÇİSİ EŞİ

“Bu acı ve keder insanı dertbêj yapıyor” diyen Şaybak, dengbêjliğe ilk başladığında eşinin kendisine destek verdiğini belirtti. Eşi dışındaki diğer yakınlarının dengbêjlik yapmasına karşı çıktığını aktaran Şaybak, “‘Neden kadınlar gidip dengbêjlik yapıyorlar’ diye söylenenler oldu. Ne ben onları dinledim ne de eşim. Hiçbir zaman söylenenlere kulak asmadım. Dengbêjler evinde toplandığımızda bizi dinlemeye hep gençler gelirdi. Denbêjlik yaptığımız yer tıklım tıklım olurdu. O zamanlar hiç ‘ayıp’ demezdik ve klamlarımızı söylemeye devam ederdik” diye anlattı.

ERKEK BASKISI

Kadınların dengbêjlik geleneğine katkısının büyük olduğuna dikkat çeken Şaybak, karşılarına çıkarılan engellerin yıkılması gerektiğini vurguladı. Önceki süreçlerde kadın dengbêjlere çıkarılan zorlukların daha fazla olduğunu kaydeden Şaybak, gün geçtikçe mücadeleleriyle bu kalıpları yıktıklarını ve divanlarda yer aldıklarını söyledi. “Kadınlar yeter ki istediğini yapsın” diyen Şaybak, erkek baskısından kurtulunması gerektiğini ifade etti.

Çevresindeki birçok kadının dengbêjlik yeteneğinin olmasına rağmen erkek baskısından kaynaklı klam söylemediğini dile getiren Şaybak, şöyle dedi: “Kadınlar ‘ayıptır’ diye kendilerini kısıtlamamalı. Eğer ben bu bölgede kadına biçilen rollere göre davranmış olsaydım başımı önümden kaldırmam ve sesimi çıkarmamam gerekiyordu. Ancak ben biçilen bütün rollere boyun eğmedim ve dengbêjlik yaptım.”

MA / Özlem Yayan

Tüm Haberler

Çakma Sedat Peker, Ortalığı Salladı

'Çakma Sedat Peker, Ortalığı Salladı "Seni Mermí Manyağı Yaparım Niho’'  

BIRAKIP KAÇTILAR

Manavgat’ta boğularak hayatını kaybeden Ümit Atakaya’yı defin için Afyonkarahisar’a getiren aile, ce-naze-yi yıkamak için gasilhaneye girdiklerinde adeta ş-o-k yaşadı. Haberin devamını okumak için görsele dokunun…...

Namazı Kabul Olmayan 3 Kişi

Namazın kabul olması için bazı hususlar vardır. Bunlar yerine getirilmeyince de namaz kabul olmaz. Namazı kabul olmayan 3 kişi galerimizde. Namaz kılmak Allah rızası için...

Ezan Sesine Neden Ulurlar

Ezan okunurken köpekler neden ulur? Neden bir ağızdan ulumaya ve tepki vermeye başlarlar, soruları uzun yıllardır vatandaşlar tarafından sık sık araştırılır. Bu konu hakkında...

israilden aciklama

Haddini aşan İsrail basını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye’nin iç meselelerine odaklanması gerektiği aksi durumda sonunun Muammer Kaddafi, Hüsnü Mübarek ve Zeynel Bin Ali...

Allah Kimseye Yaşatmasın

Merhaba Ben Zeynep; Yaşadığım bu olayı sizlerle paylaşıp paylaşmama hususunda çok endişeliydim, fakat bizim yaşadıklarımızı yaşayan birçok ailenin olduğunu bildiğim için, onlara bir umut...

Çalışacak eleman bulamıyor

Çeşitli bölümlerde çalıştıracak eleman bulamamaktan şikayet eden üretici, 8 bin liraya kadar maaş vermelerine rağmen eleman bulamadıklarını belirtti.Ayrıntılar Haberin Devamındadır… 8 bin lira maaşla...

Bakanlıktan açıklama

İçişleri bakanlığından açıklama İçişleri Bakanı Yardımcısı ve Bakanlık Sözcüsü İsmail Çataklı, artan vaka sayılarının ardından gündeme gelen sokağa çıkma yasağı konusunda  açıklamalarda bulundu. Artan...

Üç gün onunla dört gün benimle

Başı bağlı Adama Kaçan Kadı Pes Dedirtti.. 3 Gün Eşiyle 4 Gün Benimle Olacak E-vli ve 4 çocuklu adama kaçan 18 yaşındaki kadın: Haftanın...

Kız Henüz 16 yaşında

Kız Uyurken Yanına Geldiler ve…! Üstelik 16 Yaşında Henüz.Yaptıkları….Böyle olayları duydukça insanlar çocuklarını yanından ayırmaya korkuyor..Maalesef bu haberler herkesi derinden üzüyor.. Mardinin Yeşilli ilçesinde...

Tavuk döner

V-irüsten dolayı üç ay dükkanı açamayınca özlemiş herkes, saat üç oldu ve neredeyse dönerim kalmadı. Kasada paraları sayarken bir çocuk yanaştı._Abi kaç para dedi....

Yol Kenarındaki Bu Kadın

Yol Kenarındaki Bu Kadın, Tır Şoförünü Durdurdu. Bakın Binince Ne Yaptı? Bir gün kamyon şöförü alışkın olduğu üzere yine yollardaydı. Uzun yollara gelip gitmekten...

Bayağı etkileyici

Yaşar Alptekin kimdir kaç yaşında aslen nereli evi canlı yayında olay oldu. İslami kimliğini ön plana çıkaran Yaşar Alptekin’in evi şaşırttı. Gençliğinde yakışıklılığı ile...

İlgili olabilecek haberler